Een bedrijfsarts ondersteunt bij conflicten tussen werkgever en medewerker door een onafhankelijke beoordeling te geven van de situatie, te bepalen of er sprake is van medische beperkingen of een arbeidsconflict, en gericht advies te geven over vervolgstappen zoals mediation of werkhervatting. De bedrijfsarts kiest geen partij, maar richt zich op het herstellen van de arbeidsrelatie en het voorkomen van langdurig verzuim. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over de rol van de bedrijfsarts bij een conflict op de werkvloer.

Wanneer wordt een bedrijfsarts ingeschakeld bij een arbeidsconflict?

Een bedrijfsarts wordt ingeschakeld bij een arbeidsconflict zodra een medewerker zich ziek meldt en het vermoeden bestaat dat het verzuim samenhangt met een conflict op het werk. De werkgever is wettelijk verplicht om bij ziekteverzuim een bedrijfsarts in te schakelen, ongeacht de vermoedelijke oorzaak.

In de praktijk herken je dit aan signalen zoals een plotselinge ziekmelding na een gesprek met de leidinggevende, een medewerker die aangeeft “het niet meer te trekken” op het werk, of een situatie waarin de samenwerking al langere tijd onder druk staat. Soms meldt een medewerker zich ziek terwijl er eigenlijk geen medische klachten zijn, maar het conflict zo hoog is opgelopen dat werken onmogelijk voelt.

Het is belangrijk dat je als werkgever niet te lang wacht met het inschakelen van een bedrijfsarts. Hoe eerder de bedrijfsarts de situatie beoordeelt, hoe sneller duidelijk wordt of er sprake is van ziekte, een conflict, of een combinatie van beide. Vroeg ingrijpen voorkomt dat een conflict escaleert tot langdurig verzuim door een conflict.

Wat is het verschil tussen een conflict en situatieve arbeidsongeschiktheid?

Het verschil zit in de oorzaak van het niet kunnen werken. Bij een arbeidsconflict is er een zakelijk of relationeel geschil tussen werkgever en werknemer zonder dat er medische beperkingen zijn. Bij situatieve arbeidsongeschiktheid ervaart de medewerker wél klachten (zoals stress, slapeloosheid of angst), maar uitsluitend in relatie tot de specifieke werksituatie.

Arbeidsconflict zonder medische component

Bij een puur arbeidsconflict is de medewerker medisch gezien in staat om te werken. Er is onenigheid over bijvoorbeeld werkomstandigheden, beoordeling, of de relatie met een leidinggevende. De bedrijfsarts zal in dit geval vaststellen dat er geen sprake is van ziekte of gebrek en adviseren om het conflict op te lossen via gesprek of mediation. De medewerker wordt dan niet als arbeidsongeschikt beschouwd.

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Bij situatieve arbeidsongeschiktheid heeft het conflict wél geleid tot medische klachten. De medewerker kan bijvoorbeeld niet slapen, heeft concentratieproblemen of ontwikkelt stressklachten. Het bijzondere is dat deze klachten verdwijnen zodra de werksituatie verandert. De bedrijfsarts beoordeelt in dit geval volgens de STECR werkwijzer arbeidsconflicten of er sprake is van een medische situatie die verzuim rechtvaardigt, of dat het conflict de kern van het probleem vormt en eerst opgelost moet worden.

Dit onderscheid is relevant omdat het bepaalt welke route je als werkgever volgt. Bij een conflict zonder medische component ligt de nadruk op conflictoplossing. Bij situatieve arbeidsongeschiktheid kan een korte afkoelperiode van maximaal twee weken worden geadviseerd, gevolgd door gerichte stappen om het conflict aan te pakken.

Welke stappen doorloopt de bedrijfsarts bij een conflict op de werkvloer?

De bedrijfsarts volgt bij een conflict op de werkvloer een gestructureerd proces: eerst een medische beoordeling, dan een analyse van de werksituatie, en vervolgens een concreet advies aan werkgever en werknemer. Dit proces is gebaseerd op de STECR werkwijzer arbeidsconflicten, de leidraad die bedrijfsartsen gebruiken bij dit type situaties.

De stappen zien er in de praktijk als volgt uit:

1. Spreekuur en intake: De bedrijfsarts spreekt de medewerker en brengt zowel de medische situatie als de werksituatie in kaart. Zijn er klachten? Zo ja, hangen deze samen met het conflict?
2. Beoordeling van het conflict: De bedrijfsarts bepaalt of er sprake is van ziekte, een arbeidsconflict, of een combinatie. Dit is een belangrijk onderscheid dat de vervolgstappen bepaalt.
3. Probleemanalyse: De bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op waarin de beperkingen, mogelijkheden en het verwachte herstel worden beschreven. Bij een conflict zonder medische component adviseert de bedrijfsarts doorgaans geen verzuim.
4. Advies aan beide partijen: De bedrijfsarts geeft een helder advies. Dit kan variëren van directe werkhervatting, een korte afkoelperiode, tot het inzetten van mediation op de werkplek.
5. Monitoring: Bij vervolgafspraken bewaakt de bedrijfsarts of het advies wordt opgepakt en of de situatie verbetert.

Gedurende dit hele proces blijft de bedrijfsarts onafhankelijk. De bedrijfsarts kiest geen partij voor werkgever of werknemer, maar richt zich op het vinden van een werkbare oplossing.

Kan een bedrijfsarts mediation adviseren bij een werkconflict?

Ja, een bedrijfsarts kan mediation adviseren bij een werkconflict. Dit gebeurt regelmatig wanneer de bedrijfsarts vaststelt dat het conflict de belangrijkste belemmering vormt voor werkhervatting en dat de partijen er onderling niet uitkomen. Mediation is dan een effectief middel om de arbeidsrelatie te herstellen.

De bedrijfsarts adviseert mediation op de werkplek vooral in situaties waarin:

• De communicatie tussen werkgever en werknemer is vastgelopen
• Er sprake is van een verstoorde arbeidsrelatie die het functioneren belemmert
• Eerdere pogingen om het conflict intern op te lossen niet hebben gewerkt
• Het conflict dreigt te escaleren tot langdurig verzuim

Het is goed om te weten dat de bedrijfsarts mediation adviseert, maar niet zelf als mediator optreedt. Een onafhankelijke, gecertificeerde mediator begeleidt het gesprek tussen beide partijen. De kosten voor mediation komen doorgaans voor rekening van de werkgever.

Wanneer de bedrijfsarts mediation adviseert, is het verstandig om dit advies serieus te nemen. Het negeren van een mediationadvies kan bij een eventuele WIA-beoordeling door het UWV worden gezien als onvoldoende re-integratie-inspanning, wat kan leiden tot een loonsanctie. Dit betekent dat je als werkgever verplicht kunt worden om tot een jaar langer het loon door te betalen.

Wat als werkgever en werknemer het oneens zijn met het advies van de bedrijfsarts?

Als werkgever of werknemer het oneens is met het advies van de bedrijfsarts, kan een deskundigenoordeel bij het UWV worden aangevraagd. Dit is een onafhankelijke second opinion waarbij het UWV beoordeelt of het advies van de bedrijfsarts juist is. Zowel de werkgever als de werknemer kan dit deskundigenoordeel aanvragen.

Het deskundigenoordeel UWV kan betrekking hebben op verschillende aspecten:

• Geschiktheid voor werk: Is de medewerker daadwerkelijk arbeidsongeschikt of niet?
• Re-integratie-inspanningen: Doet de werkgever of werknemer genoeg om terugkeer naar werk te bevorderen?
• Passend werk: Is het aangeboden werk passend gezien de beperkingen?

Naast het deskundigenoordeel kan de werknemer ook een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts. Dit recht is wettelijk vastgelegd. De kosten hiervan zijn voor de werkgever.

Het is belangrijk om te beseffen dat het advies van de bedrijfsarts een advies blijft. De werkgever beslist uiteindelijk zelf welke stappen worden genomen, maar wijkt niet zonder goede reden af van het medisch advies. Doe je dat wel, dan loop je als werkgever het risico op juridische consequenties en mogelijke loonsancties bij de WIA-beoordeling.

Hoe voorkomt een arbodienst dat conflicten escaleren tot langdurig verzuim?

Een arbodienst voorkomt escalatie van conflicten tot langdurig verzuim door vroegtijdig te signaleren, snel te handelen en zowel werkgever als werknemer actief te begeleiden bij het oplossen van het onderliggende probleem. De sleutel ligt in het aanpakken van het conflict zelf, niet alleen de symptomen.

Een goede arbodienst bij een arbeidsconflict doet meer dan alleen een medische beoordeling. De casemanager bewaakt het proces, houdt contact met beide partijen en zorgt dat afspraken worden nagekomen. Daarnaast ondersteunt de arbodienst leidinggevenden met advies over hoe zij het gesprek met de medewerker kunnen voeren, want de leidinggevende is vaak de grootste voorspeller van verzuim.

Preventie speelt hierbij ook een grote rol. Door werkdruk, stress en de werkomgeving regelmatig te evalueren, kunnen potentiële conflicten worden gesignaleerd voordat ze leiden tot een ziekmelding. Denk aan het inzetten van een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) of het trainen van leidinggevenden in het herkennen van vroege signalen.

Wat veel organisaties onderschatten, is dat ongeveer 40% van het langdurig verzuim een niet-medische oorzaak heeft. Conflicten vallen hier vaak onder. Door deze oorzaken vroeg te herkennen en aan te pakken, voorkom je dat een oplosbaar conflict uitgroeit tot maanden van verzuim met bijbehorende kosten.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt bij conflicten op de werkvloer

Bij ons staat snelle, deskundige begeleiding bij arbeidsconflicten centraal. We weten dat verzuim door conflict vaak voorkomen of verkort kan worden met de juiste aanpak. Daarom bieden we concrete ondersteuning op meerdere niveaus:

• Vaste casemanager: Je krijgt een vast aanspreekpunt dat het volledige proces coördineert en zowel werkgever als medewerker begeleidt bij het oplossen van het conflict.
• Ervaren bedrijfsartsen: Onze bedrijfsartsen beoordelen snel en onafhankelijk of er sprake is van ziekte, een conflict, of een combinatie, en geven helder advies over vervolgstappen.
• Begeleiding op drie niveaus: We werken niet alleen met de medewerker, maar ondersteunen ook de leidinggevende en kijken naar de organisatie als geheel om herhaling te voorkomen.
• Korte lijnen: Met een compact team van 45 professionals en twee bedrijfsartsen in de directie zorgen we voor snelle communicatie en directe actie.
• Preventief advies: We helpen je om conflicten te voorkomen door leidinggevenden te ondersteunen bij het creëren van een gezonde werkcultuur.

Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen helpen bij het voorkomen of oplossen van arbeidsconflicten? Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.