Het verschil tussen eerste en tweede spoor re-integratie zit in waar je weer aan het werk gaat. Bij eerste spoor re-integratie probeer je binnen twee jaar terug te keren bij je eigen werkgever, in je oude of een aangepaste functie. Bij tweede spoor re-integratie wordt het duidelijk dat terugkeer naar je eigen werkgever niet meer haalbaar is, en zoek je werk bij een andere werkgever. Dit gebeurt meestal na 18-24 maanden verzuim, of eerder als het perspectief bij je eigen werkgever ontbreekt.

Wat houdt eerste spoor re-integratie precies in?

Eerste spoor re-integratie is het traject waarbij je na ziekte probeert terug te keren bij je eigen werkgever. Dit traject loopt tijdens de eerste twee jaar van je ziekteverzuim en richt zich op herstel in je eigen functie of aangepast werk bij dezelfde werkgever. De Wet verbetering Poortwachter schrijft voor dat werkgever en werknemer samen verantwoordelijk zijn voor dit proces.

De bedrijfsarts speelt een belangrijke rol in dit traject. Hij stelt de probleemanalyse op waarin je beperkingen, mogelijkheden en herstelverwachting in kaart worden gebracht. Deze analyse vormt de basis voor het gehele re-integratietraject. Samen met je werkgever stel je uiterlijk in week 8 een Plan van Aanpak op waarin staat welke stappen je neemt om weer aan het werk te gaan. Dit kan betekenen dat je eerst minder uren werkt, andere taken krijgt of dat je werkplek wordt aangepast.

Dit is verreweg het meest voorkomende re-integratietraject. De reden is simpel: je kent je werkgever, je collega’s en je werk al. Dat maakt terugkeer vaak makkelijker dan opnieuw beginnen bij een andere werkgever. Bovendien is je werkgever wettelijk verplicht om maximale inspanning te leveren om je weer aan het werk te krijgen binnen het eigen bedrijf.

Tijdens de verzuimbegeleiding houdt een casemanager toezicht op het proces. Hij coördineert het verzuimproces, bewaakt de voortgang en zorgt ervoor dat alle stappen volgens de Wet Poortwachter worden uitgevoerd. Je werkgever blijft gedurende deze periode je loon doorbetalen, wat een sterke prikkel is om het eerste spoor te laten slagen.

Wanneer start het tweede spoor re-integratie traject?

Het tweede spoor re-integratie begint wanneer duidelijk wordt dat terugkeer naar je eigen werkgever niet meer realistisch is. Dit gebeurt meestal tussen de 18 en 24 maanden verzuim, maar kan ook eerder starten als het perspectief bij je huidige werkgever volledig ontbreekt. De bedrijfsarts speelt een belangrijke rol bij deze beslissing door aan te geven of herstel in de eigen functie of bij de eigen werkgever nog haalbaar is.

Op het moment dat tweede spoor start, verandert de focus van je re-integratie. Je gaat niet meer zoeken naar mogelijkheden binnen je huidige organisatie, maar richt je op werk bij een andere werkgever. Dit is een grote stap die impact heeft op iedereen die betrokken is. Het UWV wordt op dit moment actief betrokken bij het proces en beoordeelt of de inspanningen die zijn geleverd voldoende zijn geweest.

Een arbeidsdeskundige komt in beeld om je te helpen bij het vinden van passend werk elders. Deze professional voert een Arbeidsdeskundig Onderzoek (ADO) uit waarbij gekeken wordt of er passend werk is gezien je beperkingen. Hij adviseert over mogelijke aanpassingen aan het werk of over de mogelijkheid van ander werk dat beter past bij je situatie. Vaak wordt ook een re-integratiebureau ingeschakeld dat je concreet ondersteunt bij sollicitaties, het opstellen van je cv en het vinden van vacatures die bij je passen.

De timing van tweede spoor is belangrijk. Als je werkgever en de bedrijfsarts te lang wachten met deze beslissing, kan dat problemen opleveren met het UWV. Aan de andere kant wil je niet te snel opgeven als er nog mogelijkheden zijn binnen je eigen organisatie. Goede verzuimbegeleiding helpt je om dit evenwicht te vinden en op het juiste moment de overstap te maken.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen beide sporen?

Het grootste verschil tussen eerste en tweede spoor zit in de plek waar je gaat re-integreren. Bij eerste spoor blijf je binnen je eigen organisatie werken, terwijl je bij tweede spoor op zoek gaat naar een andere werkgever. Dit heeft grote gevolgen voor hoe het traject eruitziet en wie er betrokken is.

Bij eerste spoor heeft je huidige werkgever de regie. Hij is verantwoordelijk voor het re-integratietraject en betaalt je loon door tijdens het hele proces. De bedrijfsarts en casemanager werken nauw samen met jou en je leidinggevende om aanpassingen te maken die terugkeer mogelijk maken. Je kent de organisatie, wat het makkelijker maakt om te bedenken welke taken of functies misschien wel passen.

Bij tweede spoor verschuift de verantwoordelijkheid. Je werkgever blijft betrokken en betaalt ook nog steeds je loon, maar de focus ligt op werk buiten de organisatie. Het UWV gaat meekijken of iedereen doet wat nodig is. Een arbeidsdeskundige en vaak een re-integratiebureau nemen de begeleiding over van je casemanager. Je moet solliciteren, netwerken opbouwen en jezelf presenteren aan nieuwe werkgevers, wat veel energie vraagt.

Financieel maakt het ook verschil. Bij eerste spoor blijft alles binnen je eigen organisatie en zijn de kosten voor je werkgever relatief beperkt. Bij tweede spoor komen er kosten bij voor externe begeleiding en moet je werkgever investeren in jouw kansen elders, terwijl hij daar zelf geen voordeel van heeft. Dit kan spanning opleveren, hoewel de wet duidelijk is: ook bij tweede spoor moet je werkgever maximaal meewerken.

De begeleiding verschilt ook in intensiteit en aanpak. Bij eerste spoor ken je de mensen die je begeleiden en weten zij precies wat er speelt in je werk. Bij tweede spoor moet je uitleggen aan nieuwe mensen wat je kunt, wat je beperkingen zijn en wat voor werk je zoekt. Dit vraagt meer van je communicatieve vaardigheden en je vermogen om jezelf te presenteren.

Hoe weet je in welk spoor je zit?

Je kunt aan verschillende signalen herkennen in welk spoor je zit. Het duidelijkste signaal komt van je bedrijfsarts. Als hij het heeft over aanpassingen binnen je huidige functie, andere taken bij je werkgever of geleidelijke opbouw van je werk, dan zit je in eerste spoor. Zodra hij aangeeft dat werk bij je huidige werkgever niet meer haalbaar is en dat je moet kijken naar mogelijkheden elders, ben je in tweede spoor beland.

Ook het Plan van Aanpak geeft duidelijkheid. Bij eerste spoor staan daar concrete afspraken in over wat je gaat doen binnen je eigen organisatie. Denk aan aangepaste werktijden, andere taken of aanpassingen aan je werkplek. Bij tweede spoor zie je afspraken over solliciteren, contact met re-integratiebureaus en het verkennen van de arbeidsmarkt buiten je huidige werkgever.

De betrokkenheid van het UWV is ook een belangrijk signaal. Als het UWV contact opneemt of betrokken wordt bij besprekingen, is dat vaak een teken dat tweede spoor in beeld komt of al is gestart. Het UWV kijkt mee vanaf het moment dat duidelijk wordt dat terugkeer naar de eigen werkgever niet lukt.

Tijdens re-integratiebesprekingen wordt ook duidelijk in welk spoor je zit. Bij eerste spoor gaan gesprekken over je herstel, wat je al weer kunt doen en hoe je werk aangepast kan worden. Bij tweede spoor verschuift het onderwerp naar je kansen op de arbeidsmarkt, welke functies bij andere werkgevers mogelijk zijn en hoe je jezelf gaat presenteren aan nieuwe werkgevers.

Als je twijfelt in welk spoor je zit, stel dan directe vragen aan je casemanager of bedrijfsarts. Vraag bijvoorbeeld: “Richten we ons nog op terugkeer binnen dit bedrijf, of kijken we naar werk bij een andere werkgever?” Of: “Zijn we al in tweede spoor, of proberen we nog steeds eerste spoor te laten slagen?” Deze vragen geven je helderheid over waar je staat en wat de verwachtingen zijn voor de komende periode.

Conclusie

Het verschil tussen eerste en tweede spoor re-integratie bepaalt een groot deel van je verzuimtraject. Eerste spoor richt zich op terugkeer bij je eigen werkgever en is het traject dat de meeste mensen doorlopen. Tweede spoor start wanneer dat niet meer lukt en je op zoek gaat naar werk elders. Beide trajecten hebben hun eigen aanpak, begeleiding en uitdagingen.

Goede verzuimbegeleiding helpt je om helder te krijgen in welk spoor je zit en wat dat betekent voor je situatie. Bij Masters in Vitaliteit begeleiden we werkgevers en werknemers door beide sporen heen. Onze casemanagers zorgen ervoor dat je op het juiste moment de juiste stappen zet en dat iedereen weet wat er van hem verwacht wordt. Of je nu in eerste of tweede spoor zit, wij helpen je om het traject zo soepel mogelijk te doorlopen.

Heb je vragen over jouw re-integratietraject of wil je weten hoe wij je kunnen ondersteunen? Neem contact op met Aphrodite van den Berg via e-mail of bel 085-130 92 18 voor een vrijblijvend gesprek.