Een probleemanalyse bij psychisch verzuim is een beoordeling door de bedrijfsarts waarin de aard van de psychische beperkingen, de functionele mogelijkheden en het verwachte herstelverloop worden vastgelegd. De bedrijfsarts stelt dit document uiterlijk in de zesde week van het verzuim op, zoals de Wet Verbetering Poortwachter voorschrijft. De probleemanalyse vormt vervolgens de basis voor het re-integratietraject en het Plan van Aanpak dat werkgever en werknemer samen opstellen. In dit artikel lees je precies wanneer de probleemanalyse wordt opgesteld, wat erin staat bij psychische klachten, hoe functionele mogelijkheden worden beoordeeld en wat je ermee doet.

Wanneer stelt de bedrijfsarts een probleemanalyse op?

De bedrijfsarts stelt de probleemanalyse uiterlijk in de zesde week na de eerste ziektedag op. Dit is een wettelijke verplichting vanuit de Wet Verbetering Poortwachter. De probleemanalyse bij ziekteverzuim is het eerste formele document in het re-integratiedossier en bepaalt de richting van het verdere hersteltraject.

In de praktijk vindt er vaak al eerder contact plaats. Bij psychisch verzuim is het gebruikelijk dat een casemanager of arboverpleegkundige in de eerste weken het verzuim monitort en de werknemer ondersteunt. Het spreekuur bij de bedrijfsarts in week zes is echter het moment waarop de medische beoordeling plaatsvindt en de probleemanalyse formeel wordt vastgelegd.

Het is belangrijk dat werkgevers dit moment niet laten passeren. Wanneer de probleemanalyse te laat wordt opgesteld, kan het UWV bij een eventuele WIA-aanvraag een loonsanctie opleggen. Dat betekent dat de werkgever tot een jaar langer het loon moet doorbetalen. Zorg er dus voor dat de ziekmelding tijdig bij de arbodienst terechtkomt, zodat het spreekuur op tijd kan worden ingepland.

Welke onderdelen bevat een probleemanalyse bij psychische klachten?

Een probleemanalyse bij psychische klachten bevat een beschrijving van de beperkingen, de oorzaken van het verzuim (voor zover relevant voor re-integratie), de functionele mogelijkheden, het verwachte herstelverloop en een advies over werkhervatting. De bedrijfsarts beschrijft geen diagnose, maar richt zich op wat de werknemer wel en niet kan.

Bij psychisch verzuim komen de volgende onderdelen aan bod:

• Aard van de beperkingen: Welke beperkingen ervaart de werknemer? Denk aan concentratieproblemen, verminderde belastbaarheid, prikkelverwerkingsproblemen of emotionele instabiliteit.
• Oorzaken en context: De bedrijfsarts brengt in kaart of het verzuim werkgerelateerd is, privégerelateerd of een combinatie. Bij psychische klachten speelt dit onderscheid een grote rol, omdat het bepaalt welke interventies zinvol zijn.
• Functionele mogelijkheden: Wat kan de werknemer op dit moment nog wel? Kan iemand bijvoorbeeld beperkt lezen, korte gesprekken voeren of licht administratief werk doen?
• Verwacht herstelverloop: De bedrijfsarts geeft een inschatting van de hersteltermijn. Bij psychische klachten is dit vaak minder voorspelbaar dan bij fysieke aandoeningen, waardoor de bedrijfsarts regelmatig bijstelt.
• Advies voor re-integratie: Concrete aanbevelingen over het tempo en de vorm van werkhervatting, zoals opbouw in uren, aangepaste taken of tijdelijke vrijstelling van bepaalde werkzaamheden.

Belangrijk om te weten: de probleemanalyse bevat geen medische diagnose. De werkgever krijgt dus niet te horen dat een werknemer een burn-out of depressie heeft. De bedrijfsarts vertaalt de medische situatie naar functionele termen die werkgever en werknemer kunnen gebruiken voor het re-integratieplan.

Hoe beoordeelt de bedrijfsarts functionele mogelijkheden bij psychisch verzuim?

De bedrijfsarts beoordeelt functionele mogelijkheden bij psychisch verzuim door te kijken naar cognitieve, emotionele en sociale belastbaarheid. Tijdens het spreekuur voert de bedrijfsarts een uitgebreid gesprek met de werknemer en brengt in kaart welke taken en werksituaties nog haalbaar zijn en welke niet.

Cognitieve en emotionele belastbaarheid

Bij psychische klachten kijkt de bedrijfsarts specifiek naar het vermogen om informatie te verwerken, beslissingen te nemen, te plannen en te concentreren. Iemand met een burn-out kan bijvoorbeeld moeite hebben met multitasking, maar wel in staat zijn om eenvoudige, gestructureerde taken uit te voeren. De bedrijfsarts weegt ook de emotionele belastbaarheid mee: kan de werknemer omgaan met tijdsdruk, conflicten of onvoorspelbare situaties?

Sociale en energetische belastbaarheid

Daarnaast beoordeelt de bedrijfsarts hoe de werknemer functioneert in sociale interacties. Kan iemand samenwerken in een team, klantcontact hebben of deelnemen aan vergaderingen? Bij psychisch verzuim is de energiehuishouding vaak verstoord. De bedrijfsarts schat daarom ook in hoeveel uren per dag en per week iemand belastbaar is, en hoe snel opbouw verantwoord is.

De bedrijfsarts baseert de beoordeling niet alleen op het gesprek, maar kan ook informatie opvragen bij de behandelaar van de werknemer, mits de werknemer daar toestemming voor geeft. Bij complexe situaties kan de bedrijfsarts een arbeidsdeskundig onderzoek adviseren om de match tussen beperkingen en werkplek nauwkeuriger in kaart te brengen.

Wat is het verschil tussen een probleemanalyse en een plan van aanpak?

Het belangrijkste verschil is dat de probleemanalyse een medisch advies van de bedrijfsarts is, terwijl het Plan van Aanpak een afspraak is tussen werkgever en werknemer over hoe de re-integratie concreet wordt vormgegeven. De probleemanalyse komt eerst en vormt de basis waarop het Plan van Aanpak wordt gebouwd.

De probleemanalyse beschrijft de situatie: wat zijn de beperkingen, wat kan de werknemer wel, en wat is het verwachte herstel? Het Plan van Aanpak vertaalt die informatie naar concrete acties: welke werkzaamheden pakt de werknemer op, hoeveel uren per week, welke aanpassingen worden gedaan en wie doet wat?

In de tijdlijn van de Wet Verbetering Poortwachter volgen ze elkaar op:

1. Week 6: De bedrijfsarts stelt de probleemanalyse op.
2. Week 8: Werkgever en werknemer stellen samen het Plan van Aanpak op, gebaseerd op de probleemanalyse.
3. Elke 6 weken: Het Plan van Aanpak wordt geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.

Een veelgemaakte fout is dat werkgevers het Plan van Aanpak opstellen zonder de probleemanalyse goed te lezen of te begrijpen. Zeker bij psychisch verzuim is het belangrijk om de adviezen van de bedrijfsarts nauwkeurig te volgen. Een te snelle opbouw of verkeerde taakinhoud kan het herstel vertragen en het verzuim verlengen.

Wat kunnen werkgever en werknemer doen na de probleemanalyse?

Na de probleemanalyse stellen werkgever en werknemer samen een Plan van Aanpak op waarin ze concrete afspraken maken over de re-integratie. Daarnaast kunnen beide partijen actief bijdragen aan herstel door open te communiceren, afspraken na te komen en het advies van de bedrijfsarts te volgen.

Acties voor de werkgever

Als werkgever kun je na de probleemanalyse bij psychisch verzuim het volgende doen:

• Plan samen met de werknemer het re-integratiegesprek in en stel het Plan van Aanpak op binnen twee weken na de probleemanalyse.
• Pas het werk aan op basis van de functionele mogelijkheden die de bedrijfsarts heeft beschreven. Denk aan minder uren, aangepaste taken of een rustigere werkplek.
• Houd regelmatig contact met de werknemer, zonder druk uit te oefenen. Een betrokken maar respectvolle houding bevordert het herstel.
• Schakel de casemanager in om het proces te bewaken en te zorgen dat alle stappen volgens de Wet Verbetering Poortwachter worden doorlopen.

Acties voor de werknemer

Als werknemer heb je ook verantwoordelijkheden na de probleemanalyse:

• Werk actief mee aan het opstellen van het Plan van Aanpak en geef eerlijk aan wat je wel en niet kunt.
• Volg de adviezen van de bedrijfsarts op, ook als het gaat om behandeling of begeleiding buiten het werk.
• Communiceer open met je leidinggevende over je voortgang en eventuele knelpunten bij de werkhervatting.
• Vraag om een nieuw spreekuur bij de bedrijfsarts als je situatie verandert of als je het niet eens bent met de beoordeling.

Vergeet niet dat de probleemanalyse een momentopname is. Bij psychisch verzuim kan het herstel grillig verlopen. Regelmatige evaluatie en bijstelling van het Plan van Aanpak zijn daarom extra belangrijk.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt bij psychisch verzuim

Bij ons staat de mens centraal, niet alleen de klacht. We weten dat ongeveer 40% van het langdurig verzuim een niet-medische oorzaak heeft. Daarom kijken we bij psychisch verzuim verder dan alleen de gezondheidsklachten en betrekken we ook werk, privé en persoonlijke factoren in onze aanpak. Onze bedrijfsartsen en casemanagers werken nauw samen om het re-integratietraject soepel en effectief te laten verlopen.

Wat we concreet voor je organisatie doen:

• Tijdige probleemanalyse: Onze bedrijfsartsen stellen de probleemanalyse ruim binnen de wettelijke termijn op, zodat je nooit risico loopt op een loonsanctie.
• Vaste casemanager: Vanaf het eerste moment van verzuim heb je een vast aanspreekpunt dat het hele proces coördineert en bewaakt.
• Begeleiding op drie niveaus: We ondersteunen niet alleen de werknemer, maar ook de leidinggevende en de organisatie. De leidinggevende is namelijk de grootste voorspeller van verzuim.
• Focus op gedrag en mogelijkheden: We richten ons op wat iemand wél kan en beïnvloeden actief het gedrag dat het verschil maakt tussen ziek zijn en arbeidsongeschikt zijn.
• Korte lijnen: Met twee bedrijfsartsen in de directie en een compact team van 45 professionals schakelen we snel en persoonlijk.

Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij verzuimbegeleiding bij psychische klachten? Bekijk onze diensten op het gebied van verzuimbegeleiding of neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.