Een arbeidsdeskundige beoordeelt tijdens re-integratie of een zieke werknemer nog kan terugkeren in het eigen werk, of dat aangepast of ander werk nodig is. Dit gebeurt via een arbeidsdeskundig onderzoek, waarbij de belastbaarheid van de werknemer wordt afgezet tegen de eisen van de functie. De arbeidsdeskundige adviseert vervolgens werkgever en werknemer over concrete stappen richting werkhervatting.

Binnen de Wet Verbetering Poortwachter speelt de arbeidsdeskundige een belangrijke rol bij het vormgeven van het re-integratietraject. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het arbeidsdeskundig onderzoek, het verschil met andere professionals zoals de bedrijfsarts en casemanager, en de rechten en plichten die bij het advies horen.

Wanneer wordt een arbeidsdeskundige ingeschakeld tijdens verzuim?

Een arbeidsdeskundige wordt ingeschakeld wanneer een werknemer langdurig ziek is en er onduidelijkheid bestaat over de mogelijkheden voor werkhervatting. Dit gebeurt meestal rond de eerste jaargrens van het verzuim, maar kan ook eerder plaatsvinden als de bedrijfsarts vaststelt dat terugkeer in de eigen functie niet vanzelfsprekend is.

De Wet Verbetering Poortwachter schrijft voor dat werkgever en werknemer actief werken aan re-integratie. Wanneer de probleemanalyse van de bedrijfsarts aangeeft dat er beperkingen zijn die het eigen werk bemoeilijken, is een arbeidsdeskundig onderzoek een logische volgende stap. De bedrijfsarts geeft hiervoor een advies of verwijzing.

In de praktijk zijn er verschillende momenten waarop een arbeidsdeskundige wordt ingeschakeld:

• Bij de eerstejaarsevaluatie, wanneer werkgever en werknemer het re-integratietraject evalueren en bijstellen
• Wanneer de werknemer niet kan terugkeren in de eigen functie en er gezocht moet worden naar passend werk
• Bij een dreigend vastgelopen re-integratietraject, om nieuwe mogelijkheden in kaart te brengen
• Voorafgaand aan een WIA-aanvraag, om het re-integratieverslag compleet te maken

Hoe eerder een arbeidsdeskundige wordt betrokken, hoe sneller duidelijk wordt welke stappen nodig zijn. Dat voorkomt vertraging in het re-integratieproces en verkleint het risico op een loonsanctie van het UWV.

Wat doet een arbeidsdeskundige precies bij een arbeidsdeskundig onderzoek?

Bij een arbeidsdeskundig onderzoek (ADO) vergelijkt de arbeidsdeskundige de belastbaarheid van de werknemer met de belasting die het werk vraagt. Op basis van deze vergelijking adviseert de arbeidsdeskundige of de werknemer kan terugkeren in het eigen werk, of dat aanpassingen of ander werk nodig zijn.

Het onderzoeksproces stap voor stap

De arbeidsdeskundige start met het bestuderen van de functionele mogelijkhedenlijst (FML) die de bedrijfsarts heeft opgesteld. Hierin staan de medische beperkingen en de resterende mogelijkheden van de werknemer beschreven. Vervolgens voert de arbeidsdeskundige gesprekken met zowel de werknemer als de werkgever om een compleet beeld te krijgen van de werksituatie.

Tijdens het onderzoek brengt de arbeidsdeskundige de volgende zaken in kaart:

• De taken en verantwoordelijkheden van de huidige functie
• De fysieke en mentale belasting die het werk met zich meebrengt
• De mogelijkheden om het werk aan te passen, bijvoorbeeld met hulpmiddelen of aangepaste werktijden
• Alternatieve functies binnen de organisatie die passen bij de beperkingen

Het adviesrapport

Na het onderzoek stelt de arbeidsdeskundige een rapport op met concrete aanbevelingen. Dit rapport bevat een helder advies over de re-integratiemogelijkheden: kan de werknemer terug in het eigen werk, is aangepast werk mogelijk, of moet er buiten de organisatie gezocht worden? Het advies vormt een belangrijk onderdeel van het Plan van Aanpak en het re-integratieverslag dat bij een eventuele WIA-aanvraag wordt ingediend.

Wat is het verschil tussen spoor 1 en spoor 2 re-integratie?

Bij spoor 1 richt de re-integratie zich op werkhervatting binnen de eigen organisatie, in de eigen of een aangepaste functie. Bij spoor 2 wordt gezocht naar passend werk bij een andere werkgever. De arbeidsdeskundige speelt bij beide sporen een adviserende rol en bepaalt welk spoor het meest kansrijk is.

Spoor 1: terugkeer bij de eigen werkgever

Spoor 1 heeft altijd de voorkeur. De arbeidsdeskundige onderzoekt of de werknemer kan terugkeren in de eigen functie, eventueel met aanpassingen. Denk aan aangepaste werktijden, andere taken of ergonomische hulpmiddelen. Als de eigen functie niet meer haalbaar is, bekijkt de arbeidsdeskundige of er andere passende functies binnen de organisatie beschikbaar zijn.

De Wet Verbetering Poortwachter verplicht werkgevers om eerst alle mogelijkheden binnen de eigen organisatie te benutten voordat spoor 2 wordt gestart. Een gedegen arbeidsdeskundig onderzoek onderbouwt of spoor 1 realistisch is of niet.

Spoor 2: werk bij een andere werkgever

Wanneer spoor 1 geen perspectief biedt, start spoor 2. Dit betekent dat de werknemer wordt begeleid bij het vinden van passend werk buiten de eigen organisatie. Vaak wordt hiervoor een re-integratiebureau ingeschakeld. De arbeidsdeskundige adviseert over het type werk dat past bij de beperkingen en mogelijkheden van de werknemer.

Belangrijk om te weten: spoor 1 en spoor 2 kunnen ook gelijktijdig lopen. Dit is zelfs gebruikelijk wanneer er twijfel bestaat over de haalbaarheid van terugkeer bij de eigen werkgever. Door beide sporen parallel in te zetten, gaat er geen kostbare tijd verloren in het re-integratieproces.

Hoe verschilt de arbeidsdeskundige van de bedrijfsarts en casemanager?

De bedrijfsarts beoordeelt de medische beperkingen en mogelijkheden van de werknemer. De casemanager coördineert het verzuimproces en bewaakt de voortgang. De arbeidsdeskundige vertaalt de medische informatie naar concrete werkmogelijkheden en adviseert over passend werk. Samen vormen zij een team dat vanuit verschillende invalshoeken aan re-integratie werkt.

Het verschil wordt duidelijker wanneer je naar de specifieke taken kijkt:

• Bedrijfsarts: stelt de probleemanalyse op, bepaalt wat de werknemer medisch gezien wel en niet kan, en geeft een prognose over het herstel. De bedrijfsarts kijkt primair vanuit een medisch perspectief.
• Casemanager: bewaakt het proces en zorgt dat alle stappen volgens de Wet Verbetering Poortwachter worden gezet. De casemanager is het aanspreekpunt voor werkgever en werknemer en houdt de regie over het verzuimdossier.
• Arbeidsdeskundige: maakt de vertaalslag van medische beperkingen naar werkmogelijkheden. De arbeidsdeskundige kijkt naar de match tussen persoon en werk en adviseert over aanpassingen, ander werk of omscholing.

Deze drie professionals vullen elkaar aan. De bedrijfsarts levert de medische input, de arbeidsdeskundige vertaalt dit naar werkgerelateerde adviezen, en de casemanager zorgt dat alles op tijd en volgens de regels verloopt. Goede samenwerking tussen deze drie is bepalend voor een succesvol re-integratietraject.

Welke rechten en plichten hebben werkgever en werknemer bij arbeidsdeskundig advies?

Zowel werkgever als werknemer zijn verplicht om mee te werken aan een arbeidsdeskundig onderzoek wanneer dit wordt geadviseerd in het kader van de Wet Verbetering Poortwachter. Het advies van de arbeidsdeskundige is niet juridisch bindend, maar het negeren ervan kan wel gevolgen hebben bij een WIA-beoordeling door het UWV.

Plichten en rechten van de werkgever

De werkgever is verplicht om re-integratie actief te faciliteren. Dat betekent dat het advies van de arbeidsdeskundige serieus moet worden opgepakt. Wanneer de arbeidsdeskundige aanpassingen in het werk adviseert of een andere functie voorstelt, moet de werkgever aantonen dat deze mogelijkheden zijn onderzocht. Doet de werkgever dit niet, dan riskeert hij een loonsanctie: het UWV kan de werkgever verplichten om tot een jaar langer het loon door te betalen.

Tegelijkertijd heeft de werkgever het recht om een second opinion aan te vragen als hij het niet eens is met het advies. Ook mag de werkgever verwachten dat de werknemer actief meewerkt aan de voorgestelde re-integratiestappen.

Plichten en rechten van de werknemer

De werknemer is verplicht om mee te werken aan het arbeidsdeskundig onderzoek en om passend werk te accepteren dat wordt aangeboden. Weigert de werknemer zonder geldige reden, dan kan de werkgever loonmaatregelen treffen.

De werknemer heeft ook rechten: het recht op inzage in het arbeidsdeskundig rapport, het recht om een eigen visie toe te voegen aan het dossier, en het recht om een deskundigenoordeel aan te vragen bij het UWV wanneer er onenigheid is over het advies. Dit deskundigenoordeel biedt een onafhankelijke beoordeling van de re-integratie-inspanningen.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt bij re-integratiebegeleiding

Bij Masters in Vitaliteit begeleiden we werkgevers en werknemers door het volledige re-integratieproces. Onze aanpak richt zich op vier domeinen: gezondheid, werk, privé en persoon. Daarbij werken we met vaste casemanagers die op drie niveaus actief zijn: medewerker, leidinggevende en organisatie.

Wat we concreet voor je organisatie doen:

• Verzuimbegeleiding vanaf dag één: met ons Vitaal Plus pakket krijg je een vaste casemanager die het volledige verzuimproces coördineert en bewaakt
• Samenwerking met arbeidsdeskundigen: we schakelen tijdig een arbeidsdeskundige in wanneer het re-integratietraject daarom vraagt, zodat je voldoet aan de Wet Verbetering Poortwachter
• Directe lijnen met de bedrijfsarts: ons directieteam bestaat uit twee ervaren bedrijfsartsen, waardoor medische expertise altijd dichtbij is
• Ondersteuning van leidinggevenden: we helpen managers bij het creëren van een werkcultuur die verzuim voorkomt en werkhervatting bevordert
• Preventieve diensten: van advies over werkdruk en stress tot het bevorderen van duurzame inzetbaarheid

Bekijk ons volledige aanbod van verzuim- en re-integratiediensten om te zien hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen. Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij verzuimbegeleiding en re-integratie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.