Het verschil tussen spoor 1 en spoor 2 bij re-integratie zit in de plek waar een zieke werknemer terugkeert naar het werk. Bij re-integratie spoor 1 zoek je naar passend werk bij de huidige werkgever, terwijl re-integratie spoor 2 gericht is op werk bij een andere werkgever. De Wet Verbetering Poortwachter schrijft voor dat je als werkgever beide sporen tijdig onderzoekt en inzet wanneer dat nodig is.

In de praktijk roept het onderscheid tussen re-integratie in het eerste spoor en het tweede spoor veel vragen op. Wanneer start welk spoor? Kunnen ze tegelijk lopen? En wat wordt er precies van jou als werkgever verwacht? Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over re-integratie in spoor 1 en spoor 2.

Wanneer start spoor 1 en wat houdt het precies in?

Re-integratie spoor 1 start direct na de ziekmelding en richt zich op terugkeer naar werk bij de eigen werkgever. Dit kan in de eigen functie zijn, eventueel met aanpassingen, of in een andere passende functie binnen de organisatie. Spoor 1 is altijd het eerste traject dat je als werkgever onderzoekt.

Concreet begint het proces zodra een werknemer zich ziek meldt. Binnen zes weken stelt de bedrijfsarts een probleemanalyse op, waarin de beperkingen, mogelijkheden en het verwachte herstel worden beschreven. Op basis daarvan stel je samen met de werknemer een Plan van Aanpak (PvA) op. In dit document leg je vast welke stappen jullie nemen om de werknemer weer aan het werk te krijgen.

Binnen het eerste spoor zijn er verschillende mogelijkheden:

• Terugkeer in de eigen functie met eventuele tijdelijke aanpassingen in uren, taken of werkomstandigheden
• Aangepast werk waarbij de functie structureel wordt gewijzigd op basis van de beperkingen
• Een andere passende functie binnen de organisatie die aansluit bij de mogelijkheden van de werknemer

Gedurende het hele traject houd je als werkgever samen met de werknemer een re-integratiedossier bij. Hierin documenteer je alle inspanningen, afspraken en voortgang. Het UWV beoordeelt dit dossier na twee jaar ziekte bij een eventuele WIA-aanvraag.

Hoe werkt spoor 2 en wanneer wordt het ingezet?

Tweede spoor re-integratie wordt ingezet wanneer terugkeer bij de eigen werkgever niet meer haalbaar is, en richt zich op het vinden van passend werk bij een andere werkgever. Meestal start spoor 2 uiterlijk in het eerste ziektejaar, vaak rond week 52, maar soms al eerder als duidelijk is dat spoor 1 geen perspectief biedt.

De bedrijfsarts speelt een belangrijke rol bij het bepalen van het juiste moment. Als uit de probleemanalyse of een arbeidsdeskundig onderzoek (ADO) blijkt dat de werknemer niet kan terugkeren in de eigen functie en er ook geen andere passende functies beschikbaar zijn binnen de organisatie, is het tijd om spoor 2 op te starten.

Bij een tweede spoortraject wordt vaak een gespecialiseerd re-integratiebureau ingeschakeld. Dit bureau begeleidt de werknemer bij:

• Het in kaart brengen van resterende arbeidsmogelijkheden en competenties
• Sollicitatietraining en het opstellen van een actueel cv
• Het zoeken naar passende vacatures bij andere werkgevers
• Eventuele omscholing of bijscholing wanneer dat de kansen op werk vergroot

Het is belangrijk om te weten dat de kosten van spoor 2 voor rekening van de werkgever komen. Wacht je te lang met het opstarten van het tweede spoor, dan loop je het risico op een loonsanctie van het UWV. Dat betekent dat je tot een jaar langer het loon moet doorbetalen.

Kunnen spoor 1 en spoor 2 tegelijk lopen?

Ja, spoor 1 en spoor 2 kunnen en moeten in veel gevallen tegelijk lopen. De Wet Verbetering Poortwachter verwacht dat je als werkgever beide sporen parallel inzet zodra er twijfel bestaat over de haalbaarheid van terugkeer bij de eigen werkgever. Dit heet ook wel het tweesporenbeleid.

In de praktijk betekent dit dat je blijft zoeken naar mogelijkheden binnen de eigen organisatie (spoor 1), terwijl je tegelijkertijd de werknemer laat begeleiden richting werk bij een andere werkgever (spoor 2). Het ene spoor sluit het andere niet uit. Sterker nog, het UWV beoordeelt bij de WIA-aanvraag of je voldoende inspanningen hebt geleverd op beide sporen.

Er zijn situaties waarin het parallel lopen van beide sporen extra relevant is:

• De werknemer herstelt langzamer dan verwacht en het is onzeker of de eigen functie nog haalbaar wordt
• De organisatie ondergaat een reorganisatie waardoor de oorspronkelijke functie mogelijk verdwijnt
• De beperkingen van de werknemer maken terugkeer in de eigen functie onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk

Zodra spoor 1 alsnog succesvol blijkt, kun je spoor 2 stopzetten. Andersom geldt hetzelfde: als de werknemer via spoor 2 een passende baan vindt, stopt het eerste spoor. Door beide sporen tegelijk te laten lopen, vergroot je de kans op een succesvolle re-integratie en voorkom je vertraging.

Wat zijn de verplichtingen van werkgever en werknemer per spoor?

Zowel werkgever als werknemer hebben wettelijke verplichtingen bij re-integratie in spoor 1 en spoor 2. De werkgever moet actief zoeken naar passend werk en de re-integratie faciliteren, terwijl de werknemer verplicht is om mee te werken aan het re-integratietraject en passend werk te accepteren.

Verplichtingen van de werkgever

Als werkgever draag je de verantwoordelijkheid voor het volledige re-integratieproces. Bij spoor 1 betekent dit dat je actief onderzoekt welke mogelijkheden er zijn binnen de organisatie. Denk aan het aanpassen van de werkplek, het wijzigen van taken of het aanbieden van een andere functie. Bij spoor 2 ben je verplicht om een re-integratietraject bij een andere werkgever te faciliteren en de kosten daarvan te dragen.

Daarnaast moet je als werkgever:

• Tijdig een bedrijfsarts inschakelen voor de probleemanalyse
• Samen met de werknemer een Plan van Aanpak opstellen en regelmatig evalueren
• Een compleet re-integratiedossier bijhouden
• Twee jaar lang minimaal 70% van het loon doorbetalen
• Bij onvoldoende inspanning riskeer je een loonsanctie van het UWV

Verplichtingen van de werknemer

De werknemer is verplicht om actief mee te werken aan de re-integratie. Dit geldt voor zowel spoor 1 als spoor 2. Concreet betekent dit dat de werknemer passend werk moet accepteren, meewerkt aan het Plan van Aanpak en gehoor geeft aan oproepen van de bedrijfsarts.

Weigert een werknemer zonder geldige reden mee te werken, dan mag je als werkgever maatregelen nemen. Denk aan het opschorten of stopzetten van de loondoorbetaling. Het is wel belangrijk dat je dit zorgvuldig vastlegt en de werknemer eerst schriftelijk waarschuwt.

Welke rol speelt de bedrijfsarts bij spoor 1 en spoor 2?

De bedrijfsarts is de medisch adviseur die bepaalt welke beperkingen en mogelijkheden een werknemer heeft, en adviseert over het meest passende re-integratietraject. Zonder het oordeel van de bedrijfsarts kun je als werkgever geen goed onderbouwde keuze maken tussen spoor 1 en spoor 2.

Bij spoor 1 beoordeelt de bedrijfsarts of de werknemer kan terugkeren in de eigen functie, eventueel met aanpassingen. De bedrijfsarts stelt de probleemanalyse op, die als basis dient voor het Plan van Aanpak. Gedurende het verzuim ziet de bedrijfsarts de werknemer regelmatig op het spreekuur om het herstel te monitoren en het advies bij te stellen wanneer dat nodig is.

Bij spoor 2 adviseert de bedrijfsarts over de resterende belastbaarheid van de werknemer. Dit advies is nodig om te bepalen welk type werk passend is bij een andere werkgever. Vaak wordt aanvullend een arbeidsdeskundig onderzoek uitgevoerd om de mogelijkheden concreet in kaart te brengen.

De bedrijfsarts heeft ook een signalerende functie. Als het eerste spoor stagneert of geen perspectief biedt, adviseert de bedrijfsarts om tijdig het tweede spoor op te starten. Dit voorkomt dat je als werkgever te laat handelt en een loonsanctie riskeert bij de WIA-beoordeling.

Hoe wij helpen bij re-integratie spoor 1 en spoor 2

Bij Masters in Vitaliteit begeleiden we werkgevers en werknemers door het volledige re-integratieproces, van de eerste ziekmelding tot een succesvolle terugkeer naar werk. Onze aanpak combineert deskundige verzuimbegeleiding met praktische ondersteuning op elk niveau. Bekijk onze diensten op het gebied van re-integratie voor een volledig overzicht.

Wat we concreet voor je doen:

• Vaste casemanager die het verzuimproces coördineert en bewaakt dat alle stappen volgens de Wet Verbetering Poortwachter worden gezet
• Ervaren bedrijfsartsen die tijdig adviseren over de inzet van spoor 1, spoor 2 of een combinatie van beide
• Begeleiding op drie niveaus: werknemer, leidinggevende en organisatie, zodat re-integratie breed wordt gedragen
• Proactieve signalering waardoor je voorkomt dat je te laat schakelt en een loonsanctie riskeert
• Volledige ontzorging via onze pakketten Vitaal Basis, Vitaal Plus of Vitaal Totaal, afgestemd op de behoeften van jouw organisatie

Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij re-integratie? Neem vandaag nog contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.