Een risicoanalyse is een wettelijke verplichting waaraan werkgevers moeten voldoen om de veiligheid en gezondheid van hun medewerkers te waarborgen. Maar wie mag deze belangrijke analyse eigenlijk uitvoeren? De wet stelt specifieke eisen aan de bevoegdheden en kwalificaties van personen die een risicoanalyse mogen uitvoeren.

Het correct uitvoeren van een risicoanalyse vereist specialistische kennis en erkende certificeringen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wie bevoegd is om een wettelijk verplichte risicoanalyse uit te voeren en wat de rol van verschillende partijen daarbij is.

Wat is een wettelijk verplichte risicoanalyse?

Een wettelijk verplichte risicoanalyse, ook wel Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) genoemd, is een verplicht onderzoek waarin een organisatie alle risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn in kaart brengt. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak opgesteld om deze risico’s te verminderen en te zorgen voor een veilige, gezonde werkomgeving.

De Arbeidsomstandighedenwet verplicht elke werkgever om een RI&E uit te voeren voor alle werkplekken en functies binnen de organisatie. Deze analyse moet systematisch alle mogelijke gevaren identificeren die medewerkers tijdens hun werk kunnen bedreigen. Denk hierbij aan fysieke risico’s, zoals machines en chemische stoffen, maar ook aan psychosociale risico’s, zoals werkdruk en stress.

De risicoanalyse vormt de basis voor het arbobeleid van een organisatie. Het document moet regelmatig worden geactualiseerd en dient als leidraad voor preventieve maatregelen en veiligheidsprotocollen op de werkvloer.

Welke bevoegdheden zijn vereist voor het uitvoeren van een risicoanalyse?

Voor het uitvoeren van een risicoanalyse zijn specifieke bevoegdheden en certificeringen vereist. Alleen erkende kerndeskundigen mogen onderdelen van de RI&E toetsen of uitvoeren. Deze kerndeskundigen zijn wettelijk erkend en beschikken over de juiste expertise op het gebied van arbeidsveiligheid en gezondheid.

Tot de erkende kerndeskundigen behoren:

• Bedrijfsartsen – voor medische en gezondheidsaspecten
• Arbeidshygiënisten – voor chemische, fysische en biologische risico’s
• Veiligheidskundigen – voor technische veiligheidsaspecten
• Arbeids- en organisatiedeskundigen – voor psychosociale arbeidsbelasting

Deze professionals hebben een erkende opleiding gevolgd en beschikken over actuele kennis van wet- en regelgeving. Ze zijn geregistreerd bij beroepsorganisaties en moeten zich regelmatig bijscholen om hun certificering te behouden. Alleen met deze kwalificaties mag iemand een volledige risicoanalyse uitvoeren die voldoet aan de wettelijke eisen.

Kan een werkgever zelf een risicoanalyse uitvoeren?

Een werkgever mag bepaalde onderdelen van een risicoanalyse zelf uitvoeren, maar alleen voor eenvoudige werkplekken zonder specifieke risico’s. Voor complexere situaties of gespecialiseerde risico’s is altijd een erkende kerndeskundige vereist.

De wet maakt onderscheid tussen verschillende typen werkplekken. Bij kantoorwerk met standaard computeractiviteiten kan een werkgever vaak zelf een basisinventarisatie maken. Hierbij gaat het om het identificeren van ergonomische risico’s, werkdruk en algemene veiligheidsaspecten.

Voor werkplekken met verhoogde risico’s moet altijd een kerndeskundige worden ingeschakeld. Dit geldt bijvoorbeeld voor:

• Werkplekken met gevaarlijke stoffen
• Industriële omgevingen met machines
• Bouwplaatsen en productielocaties
• Zorgomgevingen met infectierisico’s

Ook bij twijfel over de complexiteit van de risico’s is het verstandig om professionele hulp in te schakelen. Een onvolledige of onjuiste risicoanalyse kan leiden tot boetes en aansprakelijkheid bij ongevallen.

Wat is de rol van een arbodienst bij risicoanalyses?

Een arbodienst speelt een belangrijke rol bij het uitvoeren van risicoanalyses door erkende kerndeskundigen beschikbaar te stellen en de werkgever te ondersteunen bij het naleven van de arbowetgeving. Arbodiensten beschikken over multidisciplinaire teams die alle aspecten van een RI&E kunnen beoordelen.

De arbodienst biedt verschillende vormen van ondersteuning:

• Uitvoering van complete risicoanalyses door gekwalificeerde specialisten
• Toetsing van door de werkgever uitgevoerde analyses
• Advies over preventieve maatregelen en verbeterplannen
• Begeleiding bij de implementatie van veiligheidsmaatregelen

Daarnaast zorgt de arbodienst voor continuïteit en kwaliteitsborging. Hun kerndeskundigen blijven op de hoogte van nieuwe wet- en regelgeving en kunnen werkgevers adviseren over veranderende risico’s. Dit is vooral waardevol voor organisaties die niet de expertise in huis hebben om zelf alle arbeidsrisico’s te beoordelen.

De arbodienst fungeert ook als onafhankelijke partij die objectief naar risico’s kijkt, zonder belangen die de beoordeling kunnen beïnvloeden.

Hoe vaak moet een risicoanalyse worden uitgevoerd en door wie?

Een risicoanalyse moet minimaal eens per vier jaar worden uitgevoerd door een erkende kerndeskundige, maar bij belangrijke veranderingen in de organisatie of werkprocessen is een tussentijdse update verplicht. De frequentie hangt af van de aard van de werkzaamheden en de mate van risico.

Specifieke momenten waarop een nieuwe of aangepaste risicoanalyse nodig is:

• Bij de start van nieuwe activiteiten of processen
• Na belangrijke verbouwingen of verhuizingen
• Bij de introductie van nieuwe machines of gevaarlijke stoffen
• Na een arbeidsongeval of bijna-ongeval
• Bij significante wijzigingen in het personeelsbestand

Voor organisaties met hoge risico’s, zoals chemische bedrijven of bouwondernemingen, kan een jaarlijkse evaluatie nodig zijn. Kantooromgevingen kunnen vaak volstaan met de wettelijke vierjarige cyclus, mits er geen grote veranderingen plaatsvinden.

Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om te bepalen wanneer een update nodig is, maar de uitvoering moet altijd gebeuren door of onder toezicht van een erkende kerndeskundige. Een arbodienst kan hierbij adviseren over de juiste timing en scope van de analyse.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt met risicoanalyses

Wij ondersteunen organisaties bij het uitvoeren van kwalitatieve risicoanalyses met onze erkende kerndeskundigen en praktische aanpak. Ons team van bedrijfsartsen en preventieadviseurs zorgt ervoor dat je risicoanalyse niet alleen voldoet aan de wettelijke eisen, maar ook daadwerkelijk bijdraagt aan een veiligere en gezondere werkomgeving.

Onze professionele arbodienstverlening omvat:

• Complete uitvoering van de RI&E door gecertificeerde specialisten
• Praktische adviezen voor het verminderen van geïdentificeerde risico’s
• Begeleiding bij de implementatie van preventieve maatregelen
• Periodieke evaluatie en updates van je risicoanalyse

Wil je weten hoe wij je kunnen helpen met een professionele risicoanalyse die past bij jouw organisatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden, of overweeg onze bedrijfsarts op locatie diensten.