Als werkgever heb je wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid en gezondheid op de werkvloer. Een van de belangrijkste verplichtingen is het uitvoeren van een risicoanalyse, ook wel Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) genoemd. Maar wat gebeurt er eigenlijk als je deze verplichting negeert?

De gevolgen van het niet hebben van een geldige risicoanalyse reiken veel verder dan alleen een boete. Het kan je bedrijf blootstellen aan juridische risico’s, hogere verzuimkosten en zelfs aansprakelijkheidsclaims. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de consequenties van het ontbreken van een risicoanalyse.

Wat is een risicoanalyse en waarom is deze wettelijk verplicht?

Een risicoanalyse is een verplicht onderzoek waarin je als werkgever alle risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn in je organisatie in kaart brengt. Deze RI&E moet elke drie jaar worden herzien en worden geactualiseerd wanneer er wijzigingen optreden in je bedrijf.

De wettelijke verplichting komt voort uit de Arbowet, die werkgevers verplicht om een veilige en gezonde werkomgeving te creëren. De risicoanalyse vormt de basis voor alle arbomaatregelen in je bedrijf. Zonder deze analyse kun je niet aantonen dat je voldoet aan je zorgplicht als werkgever.

De RI&E moet verschillende aspecten omvatten, waaronder fysieke risico’s, psychosociale arbeidsbelasting, ergonomische factoren en blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Op basis van de uitkomsten stel je een plan van aanpak op om geïdentificeerde risico’s te verminderen of weg te nemen.

Welke boetes en sancties krijg je zonder risicoanalyse?

Zonder geldige risicoanalyse kun je een boete krijgen van maximaal € 870.000 voor bedrijven of € 87.000 voor natuurlijke personen. De Inspectie SZW kan deze sancties opleggen bij overtredingen van de Arbowet.

De hoogte van de boete hangt af van verschillende factoren, zoals de ernst van de overtreding, de grootte van je bedrijf en of er sprake is van herhaling. Bij een eerste overtreding krijg je meestal een waarschuwing met een termijn om de situatie te herstellen. Negeer je deze waarschuwing, dan volgt een officiële boete.

Naast financiële sancties kan de inspectie ook andere maatregelen treffen:

• Een stilleggingsbevel voor (delen van) je bedrijf
• Het opleggen van een last onder dwangsom
• Strafrechtelijke vervolging bij ernstige overtredingen
• Publicatie van de overtreding op de website van de Inspectie SZW

Wat zijn de praktische risico’s voor je bedrijf zonder RI&E?

Zonder risicoanalyse loop je het risico op hogere verzuimkosten, aansprakelijkheidsclaims en imagoschade. Je kunt niet aantonen dat je adequaat hebt gehandeld bij arbeidsongevallen of werkgerelateerde ziekten.

De praktische gevolgen manifesteren zich op verschillende vlakken. Ten eerste heb je geen overzicht van de werkelijke risico’s in je organisatie, waardoor je reactief in plaats van preventief handelt. Dit leidt vaak tot meer arbeidsongevallen en werkgerelateerde klachten.

Verzekeringsproblemen vormen een ander belangrijk risico. Veel arbeidsongevallenverzekeringen vereisen een actuele RI&E. Zonder deze documentatie kan je verzekeraar claims afwijzen of je premie verhogen. Bij juridische procedures kun je bovendien niet aantonen dat je je zorgplicht als werkgever hebt nageleefd.

Ook op het gebied van aanbestedingen en certificeringen loop je risico’s. Veel opdrachtgevers vragen om een geldige RI&E als onderdeel van hun leveranciersvoorwaarden. Zonder deze documentatie mis je mogelijk belangrijke contracten.

Hoe lang heb je als werkgever om een risicoanalyse op te stellen?

Je moet binnen zes maanden na de start van je bedrijf een risicoanalyse hebben opgesteld. Bij bestaande bedrijven moet de RI&E elke drie jaar worden herzien en bij wijzigingen direct worden geactualiseerd.

Voor nieuwe bedrijven geldt dat je direct na de start moet beginnen met het inventariseren van risico’s, maar je hebt maximaal zes maanden de tijd om de volledige RI&E af te ronden. Deze termijn geeft je de mogelijkheid om alle werkprocessen goed te leren kennen en een grondige analyse uit te voeren.

Bij wijzigingen in je bedrijf moet je de RI&E onmiddellijk aanpassen. Dit geldt voor situaties zoals:

• Nieuwe werkprocessen of machines
• Verhuizing naar een andere locatie
• Wijzigingen in de organisatiestructuur
• Nieuwe gevaarlijke stoffen of materialen
• Een significante toename van het personeelsbestand

Wat gebeurt er bij een inspectie zonder geldige risicoanalyse?

Bij een inspectie zonder geldige risicoanalyse krijg je direct een overtreding opgelegd. De Inspectie SZW kan je bedrijf (gedeeltelijk) stilleggen totdat je een adequate RI&E hebt opgesteld en deze is goedgekeurd.

De inspecteur zal eerst controleren of je een actuele RI&E kunt overleggen. Kun je dit niet, dan wordt dit geregistreerd als een ernstige overtreding van de Arbowet. Afhankelijk van de situatie kan de inspecteur verschillende maatregelen treffen.

In de meeste gevallen krijg je een waarschuwing met een hersteltermijn van enkele weken. Tijdens deze periode moet je een volledige RI&E laten opstellen door een erkende deskundige. De inspecteur kan een vervolgcontrole inplannen om te controleren of je aan de voorwaarden hebt voldaan.

Bij ernstige situaties, bijvoorbeeld wanneer er direct gevaar dreigt voor de veiligheid van werknemers, kan de inspecteur besluiten tot onmiddellijke stillegging. Je mag dan pas weer operationeel worden nadat je een goedgekeurde RI&E hebt en alle acute risico’s hebt weggenomen.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt met risicoanalyses

Wij ondersteunen je bij het opstellen en actualiseren van een professionele RI&E die voldoet aan alle wettelijke eisen. Ons team van erkende deskundigen zorgt ervoor dat je bedrijf compliant is en blijft.

Onze aanpak omvat:

• Volledige inventarisatie van alle arbeidsrisico’s in je organisatie
• Het opstellen van een concreet plan van aanpak met prioriteiten en termijnen
• Begeleiding bij de implementatie van preventieve maatregelen
• Periodieke evaluatie en actualisatie van je RI&E
• Ondersteuning bij inspectiebezoeken en compliance-vraagstukken

Daarnaast bieden wij training en coaching aan je leidinggevenden, zodat zij zelf risico’s kunnen herkennen en aanpakken. Zo voorkom je niet alleen boetes, maar creëer je ook een veiligere en gezondere werkomgeving voor al je medewerkers. Bekijk onze complete dienstverlening voor bedrijfsgezondheid of overweeg een arts op locatie voor medische ondersteuning. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de RI&E-mogelijkheden voor jouw organisatie.