Wanneer een medewerker weigert medische gegevens te delen met de bedrijfsarts, kan de werkgever het loon opschorten. De werknemer is namelijk wettelijk verplicht om mee te werken aan de verzuimbegeleiding, inclusief het bezoeken van de bedrijfsarts. Tegelijkertijd heeft de medewerker recht op privacy en hoeft hij of zij niet alles te delen. De grens tussen medewerking en privacy roept in de praktijk veel vragen op, zowel bij werkgevers als bij werknemers. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste vragen over het delen van medische gegevens met de bedrijfsarts, privacy en de rechten en plichten van alle betrokkenen.

Welke medische informatie mag een bedrijfsarts eigenlijk opvragen?

Een bedrijfsarts mag medische informatie opvragen die relevant is voor het beoordelen van de arbeidsongeschiktheid en het opstellen van een probleemanalyse. Dit omvat klachten, behandelingen, medicijngebruik en beperkingen die invloed hebben op het werkvermogen. De bedrijfsarts mag geen informatie opvragen die niets met het werk te maken heeft.

In de praktijk betekent dit dat de bedrijfsarts tijdens het spreekuur vraagt naar de aard van de klachten, hoe deze het functioneren beïnvloeden en welke behandeling er loopt. De bedrijfsarts gebruikt deze informatie om te bepalen wat een medewerker nog wel kan en wat niet. Op basis daarvan stelt de bedrijfsarts een probleemanalyse op, die de basis vormt voor het re-integratietraject volgens de Wet verbetering Poortwachter.

Belangrijk om te weten: de bedrijfsarts is gebonden aan het medisch beroepsgeheim. Alle medische informatie die een medewerker deelt, blijft vertrouwelijk. De bedrijfsarts vertaalt deze informatie naar functionele beperkingen en mogelijkheden, zonder medische details door te geven aan de werkgever. Dit onderscheid is de kern van het systeem en beschermt de privacy van de werknemer.

Wat zijn de rechten van een werknemer bij het bedrijfsartsbezoek?

Een werknemer heeft bij het bedrijfsartsbezoek recht op privacy, een second opinion en inzage in het eigen dossier. De medewerker bepaalt zelf welke medische details hij of zij deelt, maar is wel verplicht om op het spreekuur te verschijnen en mee te werken aan de verzuimbegeleiding.

Recht op privacy en vertrouwelijkheid

De AVG en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) beschermen de medische gegevens van werknemers. Een medewerker hoeft de bedrijfsarts niet te vertellen wat de exacte diagnose is, maar moet wel eerlijk zijn over beperkingen die het werk beïnvloeden. De bedrijfsarts mag zonder toestemming van de werknemer geen medische informatie opvragen bij de huisarts of specialist.

Recht op een second opinion

Wanneer een werknemer het niet eens is met het oordeel van de bedrijfsarts, kan hij of zij een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts. De werkgever betaalt deze second opinion. Daarnaast kan de werknemer een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Deze rechten geven de medewerker een eerlijke positie in het verzuimproces en versterken het vertrouwen in de bedrijfsarts.

Wat mag een werkgever weten over de gezondheid van een zieke medewerker?

Een werkgever mag alleen functionele informatie ontvangen over een zieke medewerker: wat de medewerker nog wel kan, hoe lang het verzuim naar verwachting duurt en welke aanpassingen nodig zijn voor re-integratie. De werkgever mag geen diagnose, symptomen of behandeldetails te horen krijgen.

Concreet mag de werkgever het volgende weten:

• De verwachte duur van het verzuim
• De mate van arbeidsongeschiktheid (volledig of gedeeltelijk)
• Welke taken de medewerker nog wel kan uitvoeren
• Of er aanpassingen nodig zijn op de werkplek
• Of het verzuim werkgerelateerd is

De werkgever mag niet vragen naar de aard van de ziekte, welke medicijnen iemand gebruikt of welke arts de medewerker bezoekt. Ook als een medewerker vrijwillig medische details deelt met een leidinggevende, mag de werkgever deze informatie niet registreren. De AVG verbiedt werkgevers om medische gegevens van werknemers te verwerken. Dit geldt ook voor notities in personeelsdossiers of verzuimsystemen.

Deze scheiding tussen medische en functionele informatie beschermt de werknemer, maar helpt ook de werkgever. Door te focussen op wat iemand wél kan, verschuift de aandacht van ziekte naar mogelijkheden. Dat maakt re-integratie effectiever.

Welke gevolgen heeft het weigeren van medewerking aan de bedrijfsarts?

Wanneer een medewerker weigert mee te werken aan de bedrijfsarts, mag de werkgever het loon opschorten zolang de weigering duurt. Bij aanhoudende weigering kan dit zelfs leiden tot een loonstop of, in uiterste gevallen, ontslag. De plichten van een werknemer bij ziekteverzuim zijn wettelijk vastgelegd in de Wet verbetering Poortwachter.

Het verschil tussen loonopschorting en loonstop is relevant. Bij loonopschorting pauzeert de werkgever de betaling totdat de medewerker alsnog meewerkt. Het loon wordt dan met terugwerkende kracht uitbetaald. Bij een loonstop vervalt het recht op loon over de periode van weigering definitief. Welke maatregel passend is, hangt af van de situatie en de ernst van de weigering.

Voordat een werkgever deze stappen zet, moet hij de medewerker schriftelijk waarschuwen en duidelijk aangeven welke gevolgen de weigering heeft. Een zorgvuldig proces is belangrijk, want een rechter toetst achteraf of de werkgever proportioneel heeft gehandeld.

Tegelijkertijd is het goed om te begrijpen waarom een medewerker weigert. Soms spelen angst, wantrouwen of onbekendheid met de rol van de bedrijfsarts een rol. In die gevallen helpt een gesprek vaak meer dan een sanctie. Een casemanager kan hierin bemiddelen en de medewerker uitleggen wat het bezoek aan de bedrijfsarts inhoudt en welke rechten hij of zij heeft.

Hoe kan een werkgever het vertrouwen in de bedrijfsarts vergroten?

Een werkgever vergroot het vertrouwen in de bedrijfsarts door transparant te communiceren over de rol van de bedrijfsarts, het medisch beroepsgeheim te benadrukken en medewerkers actief te informeren over hun rechten bij verzuimbegeleiding. Vertrouwen ontstaat wanneer medewerkers ervaren dat hun privacy gewaarborgd is.

Concrete stappen die je als werkgever kunt nemen:

• Leg bij indiensttreding uit wat de bedrijfsarts doet en wat het verschil is met een behandelend arts
• Communiceer duidelijk dat de bedrijfsarts gebonden is aan het medisch beroepsgeheim
• Benadruk dat de werkgever alleen functionele informatie ontvangt, nooit medische details
• Wijs medewerkers op hun recht op een second opinion
• Zorg voor een vaste bedrijfsarts, zodat medewerkers een vertrouwensband kunnen opbouwen
• Train leidinggevenden om niet naar medische details te vragen tijdens verzuimgesprekken

De leidinggevende speelt hierin een grote rol. Onderzoek laat zien dat de directe leidinggevende de grootste voorspeller is van verzuim. Wanneer leidinggevenden respectvol omgaan met privacy en open communiceren over het verzuimproces, voelen medewerkers zich veiliger om mee te werken aan de verzuimbegeleiding.

Hoe wij bij Masters in Vitaliteit helpen met privacy en verzuimbegeleiding

Bij Masters in Vitaliteit begrijpen we dat vertrouwen de basis is van effectieve verzuimbegeleiding. Daarom combineren we deskundige bedrijfsartsen met vaste casemanagers die het hele proces begeleiden. Zo zorgen we ervoor dat privacy gewaarborgd blijft én dat re-integratie soepel verloopt.

Wat we concreet voor je organisatie doen:

• Vaste casemanager die als aanspreekpunt fungeert voor zowel medewerker als leidinggevende en het verzuimproces coördineert
• Ervaren bedrijfsartsen in ons directieteam die garant staan voor medische kwaliteit en naleving van het beroepsgeheim
• Begeleiding op drie niveaus: medewerker, leidinggevende en organisatie, zodat iedereen weet wat de rechten en plichten zijn
• Training voor leidinggevenden over het voeren van verzuimgesprekken met respect voor privacy en de AVG
• Webportaal waarin alleen functionele informatie wordt gedeeld, volledig conform de privacywetgeving

Bekijk ons volledige aanbod op de pagina met onze diensten voor verzuimbegeleiding en preventie. Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij verzuimbegeleiding waarbij privacy en vertrouwen centraal staan? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.