Als werkgever heb je verschillende wettelijke verplichtingen rond het medisch onderzoek van je medewerkers. Deze verplichtingen zijn vastgelegd in de Arbowet en zijn bedoeld om de gezondheid en veiligheid op de werkvloer te waarborgen. Het gaat hierbij om zowel preventieve onderzoeken als onderzoeken naar aanleiding van specifieke arbeidsrisico’s.

Het naleven van deze verplichtingen rond medisch onderzoek is niet alleen wettelijk verplicht, maar draagt ook bij aan een gezonde werkomgeving en kan verzuim helpen voorkomen. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over je verplichtingen als werkgever.

Wat zijn de wettelijke verplichtingen voor medisch onderzoek op de werkvloer?

Werkgevers zijn verplicht om medisch onderzoek aan te bieden wanneer medewerkers worden blootgesteld aan specifieke arbeidsrisico’s die hun gezondheid kunnen beïnvloeden. Deze verplichting is vastgelegd in artikel 18 van de Arbowet en geldt voor risico’s zoals gevaarlijke stoffen, lawaai, trillingen of fysiek belastend werk.

De belangrijkste wettelijke verplichtingen omvatten:

• Aanstellingskeuring: Voor functies met verhoogde risico’s mag je een medische keuring eisen voordat iemand in dienst treedt.
• Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO): Regelmatige onderzoeken voor medewerkers die aan arbeidsrisico’s worden blootgesteld.
• Vervolgonderzoek: Extra onderzoeken wanneer uit eerdere onderzoeken blijkt dat dit nodig is.
• Onderzoek bij vertrek: In sommige gevallen een eindonderzoek wanneer een medewerker de organisatie verlaat.

Je bent verplicht om deze onderzoeken kosteloos aan te bieden via een gecertificeerde arbodienst. De medewerker heeft het recht om het onderzoek te weigeren, maar je mag dit meewegen in je beslissing over de geschiktheid voor de functie.

Wanneer moet een werkgever een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) aanbieden?

Een PAGO moet worden aangeboden wanneer medewerkers regelmatig worden blootgesteld aan arbeidsrisico’s die hun gezondheid kunnen schaden. De frequentie en noodzaak worden bepaald door de aard van de risico’s en de uitkomsten van je Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).

Specifieke situaties waarin een PAGO verplicht is:

• Blootstelling aan gevaarlijke stoffen: Zoals asbest, chemicaliën of biologische agentia.
• Fysieke belasting: Zwaar tilwerk, repetitieve bewegingen of ongunstige werkhoudingen.
• Omgevingsfactoren: Lawaai boven 80 decibel, trillingen of extreme temperaturen.
• Specifieke beroepsgroepen: Zoals chauffeurs, operators van gevaarlijke machines of werknemers in de zorg.

De frequentie van het PAGO varieert per risico. Bij blootstelling aan kankerverwekkende stoffen kan jaarlijks onderzoek nodig zijn, terwijl bij minder ernstige risico’s eens per drie jaar voldoende kan zijn. Je arbodienst adviseert over de juiste frequentie op basis van de specifieke arbeidsomstandigheden in je organisatie.

Welke kosten zijn werkgevers verplicht te dragen voor medisch onderzoek?

Werkgevers zijn wettelijk verplicht om alle kosten van verplichte medische onderzoeken volledig te dragen. Dit betekent dat medewerkers geen eigen bijdrage hoeven te betalen voor onderzoeken die voortvloeien uit arbeidsrisico’s in hun functie.

De kostenplicht van de werkgever omvat:

• Onderzoekskosten: Alle medische tests, laboratoriumonderzoeken en specialistische consulten.
• Reistijd en reiskosten: Vergoeding voor de tijd en kosten om naar het onderzoek te gaan.
• Loonkosten: Doorbetaling van loon tijdens de tijd die aan het onderzoek wordt besteed.
• Vervolgonderzoeken: Eventuele aanvullende onderzoeken die uit het eerste onderzoek voortvloeien.

Voor vrijwillige onderzoeken, zoals algemene gezondheidsscreenings die niet gerelateerd zijn aan specifieke arbeidsrisico’s, ben je niet verplicht de kosten te dragen. Veel werkgevers kiezen er echter voor om deze wel (gedeeltelijk) te vergoeden als onderdeel van hun arbeidsvoorwaardenbeleid.

De kosten voor medische onderzoeken zijn fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten, omdat ze direct gerelateerd zijn aan het waarborgen van veilige arbeidsomstandigheden.

Wat gebeurt er als een werkgever de medische onderzoeksverplichtingen niet nakomt?

Het niet naleven van medische onderzoeksverplichtingen kan leiden tot boetes van de Inspectie SZW, aansprakelijkheid voor gezondheidsschade en in ernstige gevallen strafrechtelijke vervolging. De gevolgen zijn afhankelijk van de ernst van de overtreding en eventuele schade bij medewerkers.

Mogelijke gevolgen van het niet naleven van je verplichtingen:

• Bestuurlijke boetes: De Inspectie SZW kan boetes opleggen tot € 870.000 voor ernstige overtredingen.
• Dwangsommen: Dagelijkse boetes totdat je de verplichtingen wel nakomt.
• Civiele aansprakelijkheid: Schadevergoeding aan medewerkers die gezondheidsschade hebben opgelopen.
• Strafrechtelijke vervolging: Bij grove nalatigheid die tot ernstige gezondheidsschade leidt.

Daarnaast kan het niet naleven van medische onderzoeksverplichtingen gevolgen hebben voor je verzekeringen. Arbeidsongevallenverzekeraars kunnen uitkeringen weigeren als blijkt dat je de wettelijke verplichtingen niet bent nagekomen.

Het is daarom belangrijk om een goede administratie bij te houden van alle uitgevoerde onderzoeken en de resultaten daarvan. Dit helpt je om aan te tonen dat je je verplichtingen nakomt en beschermt je tegen mogelijke claims.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt met medische onderzoeksverplichtingen

Wij ondersteunen je bij het volledig naleven van alle wettelijke verplichtingen rond medisch onderzoek. Ons team van ervaren bedrijfsartsen en arboverpleegkundigen zorgt ervoor dat je organisatie compliant blijft en je medewerkers optimaal beschermd zijn.

Onze ondersteuning omvat:

• Advies over onderzoeksverplichtingen: We analyseren je RI&E en bepalen welke onderzoeken nodig zijn.
• Planning en uitvoering van PAGO’s: Volledige organisatie van periodieke onderzoeken op maat.
• Rapportage en follow-up: Duidelijke verslaglegging en advies over vervolgstappen.
• Compliance monitoring: We houden bij wanneer onderzoeken moeten worden herhaald.

Met onze arts op locatie dienst krijg je een vaste bedrijfsarts die je organisatie grondig leert kennen en proactief adviseert over alle aspecten van medische onderzoeksverplichtingen. Bekijk onze volledige dienstverlening voor bedrijfsgezondheid voor een vrijblijvend gesprek over hoe wij je kunnen helpen bij het naleven van je wettelijke verplichtingen.