Als werkgever heb je verschillende verplichtingen op het gebied van de gezondheid en veiligheid van je werknemers. Een van de belangrijkste instrumenten hierbij is het gezondheidsonderzoek. Maar wanneer ben je precies verplicht om dit aan te bieden, en hoe vaak moet dit gebeuren?

De Arbowet stelt duidelijke regels over gezondheidsonderzoeken, maar de praktijk roept vaak vragen op. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over gezondheidsonderzoeken op de werkplek, zodat je als werkgever weet waar je aan toe bent.

Wat is een gezondheidsonderzoek op de werkplek?

Een gezondheidsonderzoek op de werkplek is een medisch onderzoek dat de gezondheid van werknemers in relatie tot hun werk beoordeelt. Het doel is het vroegtijdig signaleren van werkgerelateerde gezondheidsrisico’s en het voorkomen van beroepsziekten.

Er bestaan verschillende soorten gezondheidsonderzoeken. Het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) richt zich specifiek op werkgerelateerde risico’s en wordt uitgevoerd bij werknemers die worden blootgesteld aan bepaalde gevaarlijke stoffen of omstandigheden. Het Preventief Medisch Onderzoek (PMO) heeft een bredere scope en brengt de algemene gezondheid, vitaliteit en risico’s van werknemers in kaart.

Deze onderzoeken worden altijd uitgevoerd door een bedrijfsarts of door een arboverpleegkundige die onder supervisie van een bedrijfsarts werkt. Zij beoordelen niet alleen de huidige gezondheid, maar geven ook advies over preventieve maatregelen en eventuele aanpassingen in de werkomgeving.

Wanneer ben je als werkgever verplicht een gezondheidsonderzoek aan te bieden?

Je bent als werkgever verplicht een gezondheidsonderzoek aan te bieden wanneer werknemers worden blootgesteld aan specifieke arbeidsrisico’s die in de Arbowet zijn genoemd. Dit geldt voor blootstelling aan gevaarlijke stoffen zoals asbest, lood of bepaalde chemicaliën, maar ook voor werknemers die met beeldschermen werken of in lawaaiige omgevingen.

De verplichting ontstaat zodra de blootstelling boven de wettelijke grenswaarden komt of wanneer er sprake is van verhoogde risico’s. Dit moet blijken uit je Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). In de RI&E breng je alle arbeidsrisico’s in kaart en bepaal je welke maatregelen nodig zijn, inclusief gezondheidsonderzoeken.

Daarnaast kun je als werkgever vrijwillig gezondheidsonderzoeken aanbieden als onderdeel van je arbo- en vitaliteitsbeleid. Veel organisaties doen dit om proactief te investeren in de gezondheid van hun medewerkers en verzuim te voorkomen.

Hoe vaak moet een periodiek gezondheidsonderzoek plaatsvinden?

De frequentie van een periodiek gezondheidsonderzoek hangt af van het type risico waaraan werknemers worden blootgesteld. Voor de meeste arbeidsrisico’s geldt een interval van 1 tot 3 jaar, maar bij hoge risico’s kan dit jaarlijks of zelfs vaker zijn.

Voor beeldschermwerk geldt bijvoorbeeld een interval van 3 jaar voor werknemers onder de 50 jaar en jaarlijks voor werknemers van 50 jaar en ouder. Bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen zoals asbest of lood kan jaarlijks onderzoek verplicht zijn. De exacte frequentie staat beschreven in de bijlagen van de Arbowet en wordt bepaald door de aard en ernst van de risico’s.

De bedrijfsarts kan ook adviseren om de frequentie aan te passen op basis van de uitkomsten van eerdere onderzoeken of veranderingen in de werkomgeving. Het is belangrijk om deze adviezen op te volgen en de onderzoeken tijdig in te plannen.

Welke werknemers hebben recht op een gezondheidsonderzoek?

Alle werknemers die worden blootgesteld aan arbeidsrisico’s waarvoor de Arbowet gezondheidsonderzoeken voorschrijft, hebben hier recht op. Dit geldt ongeacht hun contractvorm, dus ook voor tijdelijke werknemers, uitzendkrachten en stagiairs die aan deze risico’s worden blootgesteld.

Specifiek hebben werknemers recht op een gezondheidsonderzoek bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen, lawaai boven 80 decibel, trillingen of intensief beeldschermwerk. Ook werknemers in bepaalde sectoren, zoals de zorg, waar biologische risico’s bestaan, kunnen recht hebben op regelmatige gezondheidsonderzoeken.

Werknemers kunnen een gezondheidsonderzoek niet weigeren als dit wettelijk verplicht is voor hun functie. Wel hebben zij recht op volledige informatie over het doel en de inhoud van het onderzoek. De uitkomsten zijn vertrouwelijk en mogen alleen met toestemming van de werknemer met de werkgever worden gedeeld.

Wat gebeurt er tijdens een gezondheidsonderzoek door de bedrijfsarts?

Tijdens een gezondheidsonderzoek voert de bedrijfsarts of arboverpleegkundige verschillende tests en gesprekken uit om de gezondheid in relatie tot het werk te beoordelen. Het onderzoek begint meestal met een uitgebreide anamnese over werkomstandigheden, klachten en medische voorgeschiedenis.

Afhankelijk van de arbeidsrisico’s kunnen verschillende onderzoeken volgen. Bij beeldschermwerk wordt bijvoorbeeld een oogonderzoek gedaan, bij lawaaiblootstelling een gehoortest en bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen kunnen bloedonderzoeken of longfunctietests nodig zijn. Ook wordt vaak de algemene lichamelijke conditie beoordeeld door meting van bloeddruk, gewicht en andere vitale functies.

Na het onderzoek bespreekt de bedrijfsarts de resultaten met de werknemer en geeft advies over preventieve maatregelen. Als er aanwijzingen zijn voor werkgerelateerde gezondheidsklachten, wordt dit gemeld en kunnen aanpassingen in de werkomgeving worden geadviseerd. De werknemer ontvangt altijd een schriftelijk verslag van het onderzoek.

Wie betaalt voor gezondheidsonderzoeken van werknemers?

De werkgever is volledig verantwoordelijk voor de kosten van wettelijk verplichte gezondheidsonderzoeken. Dit geldt voor alle onderzoeken die voortvloeien uit de Arbowet en de arbeidsrisico’s in je organisatie. Deze kosten zijn onderdeel van je arboverplichtingen en kunnen niet worden doorberekend aan werknemers.

Ook de tijd die werknemers besteden aan het gezondheidsonderzoek moet door de werkgever worden vergoed. Het onderzoek vindt plaats tijdens werktijd en werknemers behouden hun volledige loon. Als het onderzoek buiten werktijd plaatsvindt, hebben werknemers recht op compensatie.

Voor vrijwillige gezondheidsonderzoeken die je als werkgever aanbiedt als onderdeel van je vitaliteitsbeleid, ben je eveneens verantwoordelijk voor de kosten. Deze investering kan zich terugverdienen door lagere verzuimkosten en een gezondere, productievere werkplek.

Hoe Masters in Vitaliteit helpt met gezondheidsonderzoeken

Wij ondersteunen je bij het volledig inrichten van een gezondheidsonderzoekenprogramma dat past bij jouw organisatie. Onze ervaren bedrijfsartsen en arboverpleegkundigen zorgen ervoor dat je voldoet aan alle wettelijke verplichtingen en tegelijkertijd investeert in de vitaliteit van je medewerkers.

Onze aanpak omvat:

• Beoordeling van je RI&E om te bepalen welke onderzoeken nodig zijn
• Planning en uitvoering van alle verplichte gezondheidsonderzoeken
• Advies over preventieve maatregelen en werkplekaanpassingen
• Begeleiding van werknemers bij eventuele gezondheidsklachten
• Rapportage en monitoring van trends in je organisatie

Door onze integrale aanpak van gezondheid, werk, privé en persoon zorgen we ervoor dat gezondheidsonderzoeken niet alleen voldoen aan de wet, maar ook daadwerkelijk bijdragen aan een vitale en productieve werkvloer. Neem contact met ons op om te bespreken hoe we jouw organisatie kunnen helpen met een effectief gezondheidsonderzoekenprogramma. Bekijk onze complete dienstverlening voor bedrijfsgezondheid of informeer naar onze bedrijfsarts op locatie service.